Kodlama eğitimi denildiğinde tablet, bilgisayar veya yazılım kullanımı akla gelebilir. Oysa okul öncesi dönemde çocuklara kodlamanın temel mantığını öğretmek için her zaman ekrana ihtiyaç yoktur. Hareket, yön, sıralama, eşleştirme ve problem çözme temelli oyunlar sayesinde algoritmik düşünmenin ilk adımları günlük oyunların içine rahatlıkla yerleştirilebilir.
Okul öncesi kodlama neyi amaçlar?
Okul öncesi dönemde amaç programlama dili ezberletmek değildir. okul öncesi kodlama etkinlikleri; sıralı düşünme, yönerge takip etme, yön kavramı, problem çözme ve neden-sonuç ilişkisi kurma gibi temel becerileri oyun yoluyla desteklemeyi hedefler. Çocuğa “iki adım ileri git, sağa dön, kırmızı karta ulaş” gibi görevler vermek bunun en basit örneklerinden biridir.
Evde uygulanabilecek basit fikirler
İlk etkinlik için yere karelerden oluşan küçük bir parkur hazırlanabilir. Parkurun sonuna sevilen bir oyuncak konur ve çocuk hedefe ulaşmak için ileri, geri, sağ ve sol yönlerini kullanarak komut dizisi oluşturur. İkinci etkinlikte günlük bir iş adımlara ayrılabilir: örneğin masayı hazırlamak için önce tabak, sonra bardak, ardından çatal koymak gibi. Üçüncü etkinlikte ise yetişkin “robot” olur; çocuk verdiği komutlarla yetişkini odada belirli bir noktaya yönlendirmeye çalışır.
Çocuğun çözümü kendisinin bulmasına izin verin
Bu tür oyunlarda yetişkinin görevi sürekli düzeltme yapmak değildir. Çocuk yanlış bir rota kurduğunda komutları uygulayıp sonucu görmesi daha öğretici olabilir. Ardından “Hedefe ulaşamadık; sence hangi adımı değiştirebiliriz?” sorusu sorulabilir. Böylece çocuk, hatanın oyunun sonu olmadığını ve çözümün yeniden düzenlenebileceğini deneyimler.
Yaş ve gelişim düzeyine göre zorluk ayarlanmalı
Daha küçük çocuklarda iki veya üç adımlı komutlar yeterliyken yaş ilerledikçe rotaya engeller, renk kuralları veya birden fazla hedef eklenebilir. Aynı etkinliği giderek zorlaştırmak, yeni bir materyal almadan da öğrenme sürecini çeşitlendirebilir. Çocuğun ilgisini kaybettiği noktada etkinliği uzatmak yerine başka bir gün devam etmek daha sağlıklı olur.
2016 yılında okul öncesi robotik kodlama atölyeleriyle başlayan Robokids, bugün eğitici oyuncaklar, Montessori ürünleri ve robotik kodlama/STEM ürünleri sunuyor. Bu tür materyallerin ortak amacı, çocuğu pasif kullanıcı konumunda bırakmak yerine oyuna aktif olarak dahil etmek ve kendi çözümünü üretmesine fırsat vermektir.
Ekransız başlayabilmek neden değerlidir?
Okul öncesi çocuklar için öğrenme; hareket, dokunma, tekrar ve oyunla daha somut hâle gelir. Kodlamanın temel mantığını fiziksel deneyime dönüştüren etkinlikler sayesinde teknolojiyle ilişki yalnızca ekrana bakmak üzerinden değil; düşünmek, planlamak, denemek ve sonuç üretmek üzerinden kurulabilir.
